Boczne przyparcie rzepki
Leczenie zachowawcze:
Schorzenie to dotyczy najczęściej osób posiadających ku temu predyspozycje: koślawe ustawienie rzepki ( tzw. kat q u mężczyzn powyżej 12 stopni u kobiet powyżej 20st.), nierównowaga mięśniowa w obrębie mięśnia czworogłowego. Rzepka w trakcie zginania kolana przesuwa się ku dołowi w bruździe miedzy kłykciami kości udowej, w górę w trakcie wyprostu. W uproszczeniu można powiedzieć, że w torze tego ruchu trzyma ją zrównoważone napięcie między dwiema głowami mięśnia czworogłowego - bocznej i przyśrodkowej. Często u w/w osób dochodzi do osłabienia siły głowy przyśrodkowej, co w połączeniu z wadliwym ustawieniem rzepki powoduje, że przesuwa się ona dobocznie, dając boczne przyparcie rzepki. Wtedy rzepka zamiast trzymać się swojego toru ruchu, zaczyna przesuwać się w trakcie ruchu po kłykciu bocznym. To daje efekt chrupania i przeskakiwania. Nieleczone boczne przyparcie daje szansą na rozwój chondromalacji (niszczenia chrząstki rzepki) oraz zwiększa ryzyko zwichnięcia rzepki.
Leczenie zachowawcze polega na przywróceniu równowagi w mięśniu czworogłowym (zwiększenie siły głowy przyśrodkowej) oraz wypracowaniu prawidłowych wzorców ruchowych.
Program usprawniania:
1.stan ostry (duża bolesność, możliwy wysięk)
- badanie potencjału czynnościowego mięśni (przezskórne EMG)
- zabiegi z zakresu fizykoterapii (laser, UD, terapia skojarzona, prądy traberta, IFC)
- masaż limfatyczny
- delikatne mobilizacje troczków bocznych rzepki oraz rzepki
- stretching pasma biodrowo - piszczelowego
- delikatne ćwiczenia wzmacniające głowę przyśrodkowa mięśnia czworogłowego
2. Stan przewlekły (brak bólu lub ból tylko w określonych sytuacjach, chrupanie, przeskakiwanie)
- elektrostymulacja czynnościowa głowy przyśrodkowej mięśnia czworogłowego (VMS)
- mobilizacje troczków bocznych rzepki oraz rzepki
- poprawa zakresu ruchomości stawu kolanowego (masaż funkcyjny, PIR, ćwiczenia bierno-czynne)
- stretching pasma biodrowo - piszczelowego, mięśni kulszowo-goleniowych oraz czworogłowego
- terapia S-E-T (ćwiczenia stabilizacyjne i wzmacniające osłabione grupy mięśniowe)
- trening sensomotoryczny (statyczne i dynamiczne ćwiczenia równoważne)
3. Okres powrotu sprawności (brak bólu, wysięku, przeskakiwania i chrupania, pełna ruchomość stawu kolanowego, EMG głowy przyśrodkowej min. 85% zdrowego mięśnia)
- elektrostymulacja czynnościowa głowy przyśrodkowej mięśnia czworogłowego (VMS)
- mobilizacje troczków bocznych rzepki oraz rzepki
- stretching pasma biodrowo - piszczelowego, mięśni kulszowo-goleniowych oraz czworogłowego
- trening sensomotoryczny (statyczne i dynamiczne ćwiczenia równoważne)
- trening siły mięśniowej w otwartych i zamkniętych łańcuchach biokinematycznych
- trening siłowy i wytrzymałościowy (ćwiczenia S-E-T utrudnione, suwnica)
- specyficzne ćwiczenia sportowe
Usprawnianie pooperacyjne:
1.Okres wczesny (2-4 tydz. po zabiegu)
- badanie potencjału czynnościowego mięśni (przezskórne EMG)
- zabiegi z zakresu fizykoterapii (laser, IFC dwupolowa, HVPC)
- masaż limfatyczny
- delikatne mobilizacje troczków bocznych rzepki oraz rzepki
- stretching pasma biodrowo - piszczelowego
- delikatne ćwiczenia wzmacniające głowę przyśrodkowa mięśnia czworogłowego
2.Okres powrotu funkcji (blizny wygojone, brak bólu i wysięku)
- elektrostymulacja czynnościowa głowy przyśrodkowej mięśnia czworogłowego (VMS)
- mobilizacje troczków bocznych rzepki oraz rzepki
- poprawa zakresu ruchomości stawu kolanowego (masaż funkcyjny, PIR, ćwiczenia bierno-czynne)
- stretching pasma biodrowo - piszczelowego, mięśni kulszowo-goleniowych oraz czworogłowego
- terapia S-E-T (ćwiczenia stabilizacyjne i wzmacniające osłabione grupy mięśniowe)
- trening sensomotoryczny (statyczne i dynamiczne ćwiczenia równoważne)
3.Okres powrotu sprawności (3-6 miesiąc)
- elektrostymulacja czynnościowa głowy przyśrodkowej mięśnia czworogłowego (VMS)
- mobilizacje troczków bocznych rzepki oraz rzepki
- stretching pasma biodrowo - piszczelowego, mięśni kulszowo-goleniowych oraz czworogłowego
- trening sensomotoryczny (statyczne i dynamiczne ćwiczenia równoważne)
- trening siły mięśniowej w otwartych i zamkniętych łańcuchach biokinematycznych
- trening siłowy i wytrzymałościowy (ćwiczenia S-E-T utrudnione, suwnica)
- specyficzne ćwiczenia sportowe