Metoda McKenziego (Extension–Flexion Therapy)

Metoda ta służy do diagnozowania i leczenia zespołów bólowych kręgosłupa. Usprawniani są pacjenci z zespołem bólowym kręgosłupa w przebiegu dyskopatii i choroby zwyrodnieniowej w okresie ostrym i przewlekłym. Szczegółowe badanie, diagnostyka pozwala na selekcję pacjentów do poszczególnych zespołów klinicznych oraz opracowanie przez fizjoterapeutę precyzyjnych zadań dotyczących kinezyterapii z określeniem pozycji i kierunków powodujących zniesienie, zmniejszenie lub centralizację bólu.

Twórcą metody jest fizjoterapeuta Robin McKenzie pochodzący z Nowej Zelandii, który rozpoczął swoją działalność na początku lat 50. XXw., zajmując się wyłącznie leczeniem schorzeń kręgosłupa. W początkowych latach swojej praktyki McKenzie zauważył, że u swoich Pacjentów skarżących się na bóle kręgosłupa, natychmiastową ulgę przynosiło wykonanie zespołu stosownych ruchów, a niekiedy tylko zastosowanie określonej pozycji statycznej. Uznał on za główną przyczynę bólu kręgosłupa czynnik mechaniczny (przeciążenia statyczne i dynamiczne kręgosłupa).
Podstawą leczenia jest więc stosowanie określonych środków mechanicznych. W terapii wykorzystuje się pozycjonowanie pacjenta oraz wykorzystanie przez niego odpowiedników dobrego ruchu leczniczego. U części pacjentów konieczne jest zastosowanie przez terapeutę specyficznych procedur manualnych.

Metoda McKenzie rozróżnia trzy zespoły bólowe kręgosłupa pochodzenia mechanicznego:
1. zespół posturalny,
2. dysfunkcyjny,
3. zespół zaburzeń strukturalnych.

Dla każdego z tych zespołów są przewidziane odpowiednie programy lecznicze.                    

Metoda McKenzie jest nieinwazyjną metodą diagnostyczną pozwalającą na szybką ocenę, czy powstawanie bólu u pacjentów ma tło mechaniczne. Wiele dowodów wskazuje na to, że większość zespołów bólowych kręgosłupa wynika z przyczyn mechanicznych, np. w sytuacji długotrwałego statycznego przeciążenia kręgosłupa pozycjami ekstremalnymi, bądź nagłego przeciążenia kręgosłupa przy wykonywaniu dynamicznego ruchu.
Przed podjęciem leczenia u pacjenta przeprowadzane jest badanie funkcjonalne, które w głównej mierze polega na wykonaniu testu powtarzanymi ruchami w odpowiednich kierunkach. Wykonywane przez pacjenta zaleconych ruchów w różnych pozycjach, z jednoczesnym relacjonowaniem fizjoterapeucie zmian natężenia i lokalizacji bólu pozwala na dobranie tylko jednego ćwiczenia, w jednym ściśle określonym kierunku. Jeżeli schorzenie ma charakter mechaniczny, istnieje potencjalnie tylko jeden kierunek ruchu generujący poprawę. Pozostałe kierunki są mechanicznie obojętne, a czasami mogą być wręcz szkodliwe.
Topografia objawów w zespołach bólowych kręgosłupa może być bardzo zróżnicowana. W zależności od odcinka kręgosłupa - może obejmować głowę, bark, ramię, dłoń, palce albo też promieniować do pośladka, uda, podudzia, a nawet stopy.

W metodzie tej duży nacisk kładzie się także na profilaktykę i edukację pacjenta, mającą na celu zmniejszenia ryzyka nawrotu choroby. Metoda McKenzie jest metodą uznaną i szeroko stosowaną w wielu krajach na całym świecie.